Memur Olma Şartları 2026: Genel ve Özel Şartlar Rehberi

Kamu ilanlarına bakan adayların en sık düştüğü hata, ilanın başlığına ve KPSS puanına bakıp başvurmak; oysa bir kadroya başvurabilmek iki ayrı şart kümesinin aynı anda sağlanmasına bağlıdır: her kamu görevine giriş için kanunla belirlenmiş genel şartlar ve o ilanın kendi metninde yazan özel şartlar. Bu rehber, iki kümeyi ayırmayı, hangi sırayla kontrol edeceğinizi ve hangi noktalarda başvuruların elendiğini anlatıyor.

Genel şartlar: 657 sayılı Kanun madde 48

Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48'inci maddesinde sayılmıştır. Kanun metninin tamamı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden okunabilir: <https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=657&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5>

Maddeye göre genel şartlar şunlardır:

• Vatandaşlık. Türk vatandaşı olmak.
• Yaş. 18 yaşını tamamlamış olmak. Bir meslek veya sanat okulunu bitirenler, kazai rüşt kararı almak şartıyla 15 yaşını doldurmuş olmak kaydıyla memur olabilir.
• Öğrenim. En az ortaokulu bitirmiş olmak. Ortaokul mezunu bulunmaması hâlinde ilkokul mezunları da alınabilir.
• Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
• Mahkûmiyet durumu. Kanunda sayılan suçlardan mahkûm olmamak (maddede sayılan suç listesi bağlayıcıdır; kendi durumunuzu madde metniyle karşılaştırın).
• Askerlik. Erkek adaylar için askerlikle ilişiği bulunmamak: askerlik çağına gelmemiş olmak, askerlik çağına gelmişse muvazzaf askerlik hizmetini yapmış, erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmak.
• Sağlık. Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.
• Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması. İlgili mevzuatta öngörülen hâllerde yapılan araştırmanın olumlu sonuçlanması.

Bu şartlar ilanda yazmasa da geçerlidir. İlan metninde "genel şartları taşımak" ifadesini gördüğünüzde kastedilen tam olarak bu maddedir.

Sözleşmeli ve işçi kadrolarında durum

Aynı kanunun 4'üncü maddesi istihdam biçimlerini ayırır: memur (4/A), sözleşmeli personel (4/B) ve işçi. Sözleşmeli personel alımlarında da 48'inci maddedeki genel şartlar aranır; fark, atama usulünde, sözleşme süresinde ve bazı kadrolarda kurum içi geçiş haklarındadır. Sürekli işçi alımları ise İŞKUR üzerinden ve çoğunlukla noter kurası ile yürür; buradaki şartlar ilan metninde ayrıca belirtilir.

Özel şartlar: her ilan kendi kuralını yazar

Özel şartlar kanunda değil, ilanın kendi metninde yer alır ve kadrodan kadroya değişir. En sık karşılaşılanlar:

Özel şartlar yoruma açık değildir. İlanda "Bilgisayar Mühendisliği veya Yazılım Mühendisliği bölümü mezunu olmak" yazıyorsa, yakın bir bölümden mezun olmak başvuruyu geçerli kılmaz.

Kontrol sırası: hangi şarta önce bakmalı

Zaman kaybetmemek için şartları şu sırayla kontrol etmek en verimlisidir:

1. Öğrenim alanı. En çok eleme buradan olur; tutmuyorsa diğer şartlara bakmanın anlamı yok.
2. KPSS puan türü ve taban puan. Puan türünüz ilandakiyle aynı mı, puanınız tabanın üstünde mi?
3. Yaş ve askerlik. Son başvuru tarihine göre hesaplanır, bugüne göre değil.
4. Belge ve sertifika. Başvuru tarihinde elinizde olmayan belge, "alacağım" denerek karşılanmaz.
5. İkametgâh, tecrübe, özel sınav şartları.
6. Genel şartlar. Çoğu adayda zaten sağlanır; en sona bırakılabilir.

Sık yapılan üç hata

Taban puanı yerleşme puanı sanmak. İlandaki taban puan yalnızca başvuru eşiğidir; kaç puanla yerleşileceğini belirlemez. Geçmiş yıl yerleşme puanları ayrı bir veridir ve garanti taşımaz.

Ön lisans–lisans karışıklığı. Lisans mezunu olmak, ön lisans kadrosuna başvuru hakkı vermez; ilan hangi düzeyi istiyorsa yalnızca o düzey geçerlidir.

Son başvuru saatini gözden kaçırmak. Başvurular çoğunlukla ilanda yazan günün belirli bir saatinde kapanır. Gün sonuna kadar açık olduğunu varsaymak sık görülen bir kayıptır.

Başvuru nereden yapılır?

Kamu kurumlarının önemli bir bölümü başvuruları Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı üzerinden alır: <https://kariyerkapisi.gov.tr/isealim>. Sürekli işçi ve toplum yararına program alımları İŞKUR üzerinden yürür: <https://esube.iskur.gov.tr>. Bazı kurumlar ise yalnızca kendi kurumsal sitesindeki formu kabul eder. Hangi kanalın geçerli olduğu her zaman ilan metninde yazar; başka bir kanaldan yapılan başvuru geçersiz sayılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Genel şartlar ile özel şartlar arasındaki fark nedir?

Genel şartlar 657 sayılı Kanun'un 48'inci maddesinde sayılan ve tüm kamu görevlerine giriş için aranan şartlardır. Özel şartlar ise her ilanın kendi metninde belirlediği öğrenim, puan, belge, tecrübe ve benzeri şartlardır. İkisi birlikte sağlanmadan başvuru geçerli olmaz.

Lise mezunu memur olabilir mi?

Kanun en az ortaokul mezuniyetini genel şart olarak arar; dolayısıyla lise mezunları genel şartı sağlar. Ancak başvurulacak kadronun özel şartı ortaöğretim düzeyini kabul ediyorsa başvuru yapılabilir. İlan ön lisans veya lisans istiyorsa lise mezuniyeti yeterli değildir.

Askerliğini yapmayan erkek adaylar başvurabilir mi?

Kanun, askerlik çağına gelmemiş olmayı ya da askerlik hizmetini yapmış, erteletmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmayı yeterli sayar. Tecili bulunan adaylar bu kapsamda değerlendirilir; ilanda ayrıca bir kısıt yazıyorsa ilan metni esas alınır.

KPSS taban puanını geçmek atanmayı garanti eder mi?

Hayır. Taban puan yalnızca başvuru yapabilme eşiğidir. Yerleşme, kadro sayısına ve o kadroya başvuran adayların puan sıralamasına göre belirlenir.

Şartları sağlayıp sağlamadığımı nasıl kontrol ederim?

İlanın kendi metnindeki şart listesini madde madde kendi bilgilerinizle karşılaştırın. Kamu Atlas'ta her kadro sayfasında, ilanın metninden çıkarılmış şartlar ayrı ayrı listelenir ve profilinizdeki bilgilerle karşılaştırılır; kaynakta açıkça yazmayan bir şart "doğrulanmadı" olarak gösterilir, tahmin edilmez.

Kamu Atlas'ın katkısı

Bu rehberdeki bilgiler resmî mevzuat metnine dayanır. Kamu Atlas'ın eklediği kısım, bu şartların ilan metinlerinde nasıl göründüğünü ve hangi sırayla kontrol edilmesi gerektiğini gösteren çalışma düzenidir. Her ilanın kendi metni bağlayıcıdır; bu yazı resmî ilan metninin yerine geçmez. Bir şartın anlamından emin değilseniz ilanı yayımlayan kurumun iletişim kanalından teyit alın.